Recordhitte in Nederland en Europa brengt harde schijven, SSD’s en smartphones in gevaar. Attingo legt uit welke risico’s extreme temperaturen met zich meebrengen en geeft praktische tips om dataverlies te voorkomen.
Historische hittegolf vergroot het risico op dataverlies
Europa heeft momenteel te maken met een uitzonderlijke hittegolf. In meerdere landen zijn recordtemperaturen gemeten en ook in Nederland lopen de temperaturen regelmatig op tot ver boven de 30 graden. Wat voor mensen al een flinke belasting is, kan voor elektronische apparatuur het begin zijn van ernstige problemen. Harde schijven (HDD’s), SSD’s, NAS-systemen en smartphones zijn gevoelig voor extreme hitte, waardoor de kans op uitval en permanent dataverlies aanzienlijk toeneemt.
“Tijdens warme zomerdagen worden onze dataspecialisten tot twee keer zo vaak ingeschakeld als normaal”, zegt Robbert Brans, Managing Director van Attingo Data Recovery. “De huidige recordtemperaturen versterken dit effect nog verder. Veel mensen realiseren zich niet dat de maximale bedrijfstemperatuur van veel apparaten al rond de 35 °C ligt. Die grens wordt op hete dagen eenvoudig overschreden.”
Binnen een traditionele harde schijf (HDD) bewegen de lees- en schrijfkoppen zich op slechts enkele nanometers boven de magnetische schijven. Door warmte zetten metalen onderdelen uit, waardoor deze uiterst nauwkeurige afstand verandert.
Dit kan leiden tot een zogenoemde head crash: de leeskop raakt de magnetische schijf, beschadigt het oppervlak en veroorzaakt permanente gegevensschade.
Een minder bekend risico is dat een harde schijf ook pas na afkoeling defect kan raken. Materialen keren namelijk niet altijd exact terug naar hun oorspronkelijke positie. Daardoor kunnen lees- en schrijfkoppen blijvend verkeerd uitgelijnd raken, waardoor de schijf niet meer wordt herkend of alleen nog leesfouten produceert.
“In dergelijke gevallen kunnen onze technici de positie van de lees- en schrijfkoppen onder een microscoop in de cleanroom opnieuw afstellen en de gegevens vaak alsnog herstellen”, legt Paul Carlson, Technical manager bij Attingo, uit. “Het is daarbij essentieel om een apparaat direct uit te schakelen zodra hitteproblemen worden vermoed. Iedere extra poging om de schijf te gebruiken kan de schade vergroten.”
Veel fabrikanten geven bovendien aan dat externe USB-harde schijven maximaal mogen worden gebruikt bij een omgevingstemperatuur van ongeveer 35 °C. In een ongekoeld kantoor of een geparkeerde auto wordt deze temperatuur gemakkelijk overschreden.
SSD’s, USB-sticks en het flashgeheugen in smartphones bevatten geen bewegende onderdelen. Daardoor wordt vaak gedacht dat ze beter bestand zijn tegen hitte dan traditionele harde schijven. Dat is slechts gedeeltelijk waar.
Bij langdurige blootstelling aan hoge temperaturen kan de elektrische lading in NAND-flashcellen langzaam veranderen. Hierdoor kunnen opgeslagen gegevens ongemerkt beschadigd raken. Dit verschijnsel, ook wel bit drift genoemd,zonlicht
veroorzaakt leesfouten die soms pas weken of maanden later zichtbaar worden.
Ook tijdens het schrijven van gegevens neemt de foutkans sterk toe. Hoewel foutcorrectie (ECC) veel problemen automatisch opvangt, kan de hoeveelheid fouten bij extreme temperaturen groter worden dan het systeem kan corrigeren. Het resultaat kan variëren van beschadigde bestanden tot een volledig defecte SSD-controller.
Bij moderne 3D NAND-SSD’s is dit risico nog groter, doordat de dicht op elkaar gestapelde geheugencellen extra warmte ontwikkelen, waardoor de levensduur van het geheugen aanzienlijk kan afnemen.
Een van de meest voorkomende oorzaken van hitteschade is het achterlaten van apparatuur in een geparkeerde auto.
Bij direct zonlicht kan de temperatuur in een geparkeerde auto razendsnel oplopen. Terwijl de buitentemperatuur rond de 35 tot 40 graden ligt, kan de temperatuur in het interieur oplopen tot 70 °C of meer. Op het dashboard zijn zelfs temperaturen tot 90 °C gemeten.
Zelfs wanneer een laptop, SSD of harde schijf uitgeschakeld is, kunnen deze temperaturen blijvende schade veroorzaken.
Voor smartphones komen daar nog extra risico’s bij:
• Lithium-ion-accu’s verouderen vanaf ongeveer 45 °C aanzienlijk sneller.
• Rond 60 °C kunnen gevaarlijke chemische reacties ontstaan die in extreme gevallen leiden tot zwelling, gasvorming of zelfs accubrand.
• Tegelijkertijd wordt ook het interne flashgeheugen blootgesteld aan dezelfde extreme temperaturen als een losse SSD.
Veel kleine en middelgrote organisaties beschikken niet over volledig gekoelde serverruimtes. Juist tijdens een hittegolf kan dat grote gevolgen hebben.
Wanneer meerdere harde schijven binnen een RAID-opstelling gelijktijdig door hitte worden aangetast, kan de volledige RAID-configuratie uitvallen. Hierdoor kunnen complete bedrijfsomgevingen stil komen te liggen.
“In de zomer zien wij ook een duidelijke stijging van het aantal High Priority-datarecoveries waarbij wij dag en nacht werken om bedrijfskritische gegevens terug te halen”, aldus Robbert Brans. “Veel organisaties onderschatten hoe snel hoge temperaturen hun IT-infrastructuur kunnen ontregelen.”
Het belangrijkste advies is eenvoudig:
• Schakel het apparaat direct uit.
• Koppel het los van de stroom.
• Probeer het apparaat niet opnieuw op te starten.
Plaats een oververhit apparaat nooit in een koelkast of vriezer. Door condensvorming kan extra schade ontstaan, waardoor gegevensherstel veel moeilijker of zelfs onmogelijk wordt.
Attingo biedt een High Priority Service die 24 uur per dag beschikbaar is. In meer dan 98% van de gevallen slagen onze specialisten erin verloren gegevens succesvol terug te halen, ook na ernstige hitteschade.
Voor particulieren
• Laat laptops, smartphones en externe harde schijven nooit achter in een geparkeerde auto.
• Gebruik apparaten niet in direct zonlicht, bijvoorbeeld op een vensterbank, terras of strand.
• Plaats een laptop niet op een bank of bed; hierdoor worden ventilatieopeningen geblokkeerd.
• Zorg altijd voor een actuele back-up, zeker vóór vertrek op vakantie.
Voor bedrijven
• Houd de temperatuur in de serverruimte bij voorkeur onder 25 °C, met een absoluut maximum van 30 °C.
• Reinig ventilatieopeningen van servers, NAS-systemen en pc’s regelmatig met perslucht.
• Controleer vóór warme periodes of de airconditioning goed functioneert.
• Controleer regelmatig de RAID-status en de S.M.A.R.T.-waarden van alle harde schijven.
• Overweeg extra koeling voor kritieke opslagapparatuur.
• Schakel defecte gegevensdragers onmiddellijk uit en sluit deze niet opnieuw aan op de stroomvoorziening.
Bij Attingo bieden wji een breed scalia van diensten aan. Waar kunnen wij jou bij helpen?
Ontvang je foutmeldingen van verschillende schijven uit het NAS systeem? Is de NAS niet meer benaderbaar en geeft deze foutmeldingen?
Zijn de gegevens data op een Solid State Drive (SSD) niet meer benaderbaar? Hierbij kan een SSD data recovery uitkomst bieden.
Genereert de DLT of LTO tape bij het uitlezen fouten? Faalt de back-up software waardoor het restoren van een back-up mislukt?
Is de data op een RAID systeem niet meer beschikbaar en is er RAID Recovery nodig? Wanneer een bit fysiek nog voorhanden is, dan herstellen wij deze!
